voorwoord

Ik ben blij dat u dit verkiezingsprogramma leest. Dat u de tijd en

moeite neemt om u te verdiepen in de ambities, plannen en ideeën

van D66. Graag maak ik van deze mogelijkheid gebruik om onze

prioriteiten met u te delen. Toe te lichten waarop wij in de komende

periode onze energie gaan richten.

D66 kiest voor vernieuwing omdat het nodig is. Nederland is een mooi

en welvarend land. Maar ook een land dat heeft stilgestaan, terwijl de

wereld veranderde. Een land dat belangrijke beslissingen te lang voor

zich uitgeschoven heeft. Een land dat vraagt om verandering. Om een

nieuw perspectief, een stip aan de horizon. Niet angstig voor de

toekomst, maar optimistisch. Vol vertrouwen in de eigen kracht van

mensen.

Wij durven te kiezen, en inderdaad, daarmee zetten wij ons af tegen

het grijze gemiddelde en de huidige politiek van stilstand. Wij hebben

een alternatief, een eigen ambitieuze vernieuwingsagenda. Een

agenda om Nederland een voortrekker en baanbreker in de 21e eeuw

te maken. Een agenda waarmee wij volmondig ‘Ja’ zeggen tegen de

uitdagingen en kansen van morgen.

In economisch zwaar weer moet de vernieuwing beginnen op de

arbeidsmarkt. D66 is overtuigd van de kracht en vindingrijkheid van

mensen en bedrijven. Ook in de crisis waarin wij nu verkeren, zal die

kracht de economische ommekeer moeten drijven. De overheid moet

voorwaarden scheppen en barrières voor mensen wegnemen. Niet

doen alsof mensen nog steeds hun hele leven dezelfde baan houden.

Die baan is tijdelijk, uw vaardigheden blijven.

D66 wil meer flexibiliteit en persoonlijke weerbaarheid. Meer solidariteit

tussen jong en oud, actief en niet-actief, insiders en outsiders. Wij

pleiten voor het geleidelijk verhogen van de AOW leeftijd, voor het

verhogen van de arbeidsparticipatie van oudere werknemers,

outsiders en ouders, een vernieuwd ontslagrecht. Kortom: een

arbeidsmarkt voor de 21e eeuw.

Het belang van kennis en innovatie is glashelder. Er is veel gepraat

maar weinig actie. Onze handen jeuken. Alleen het allerbeste

onderzoek en onderwijs is goed genoeg. Goed onderwijs is de beste

garantie voor persoonlijke, maatschappelijke en economische

ontwikkeling. De basis voor een samenleving waarin iedereen tot zijn

recht komt en alle mensen de kans krijgen het beste uit zichzelf te

halen. Wij willen tot de top behoren, niet tot de middelmaat. Dat

betekent veel meer investeren. Maar ook meer vrijheid voor scholen

en leraren

Meer ambitie, meer durf, meer vrijheid en minder regels. Met die

houding kunnen we ook de omwenteling naar een duurzame

economie en samenleving maken. We zijn het verplicht aan komende

generaties onze samenleving en economie te verduurzamen en

klimaatverandering tegen te gaan. Nu is het moment daarvoor. De

natuur in onze steden en dorpen, onze wateren en onze wereld

beschermen. De ecologische ‘voetafdruk’ van ons land en onze

generatie moet terug naar een eerlijker aandeel. Niet met

symboolpolitiek, doemdenken of luchtfietsen. Maar met innoveren en

stimuleren en alleen waar nodig verplichten en verbieden. Al onze

creativiteit en innovatiekracht inzetten. Op duurzame technologie,

groene energie, schoon wonen, werken en vervoeren.

Niet alleen de arbeidsmarkt, ook de woningmarkt zit op slot. Regels

voor huursubsidie, bouwprocedures, hypotheekrenteaftrek en sociale

woningbouw hebben de markt vast laten lopen. Wij moeten haar weer

in beweging brengen. We moeten woningcoörporaties hervormen. Zij

moeten goed gecontroleerde publieke organisaties zijn, zonder

commerciële neventaken en avonturen. Duidelijk zijn in wat de private

sector kan regelen en wat een publieke zaak is. De woningmarkt moet

minder regels krijgen zodat meer en meer verschillende huizen

gebouwd worden. Zodat starters ook in de steden een woning

kunnen kopen.

Met die gedachte is D66 meer dan 40 jaar geleden opgericht. En nog

steeds is deze actueel. We zien macht zonder tegenmacht. Een

overheid die uitbreidt, opschuift en binnendringt. Maar niet doet wat

ze belooft. Er zijn nieuwe regenten. Mensen die met regeltjes komen

die uitgaan van wantrouwen in plaats van vertrouwen, die onze

burgerlijke vrijheden onder druk zetten, regels die ontplooiing van

mensen in de weg staan. De overheid is er voor de mensen en niet

andersom. Wij willen een overheid die ‘Ja’ zegt en ruimte biedt voor

initiatieven. En de overheid moet zekerheid bieden over het uitvoeren

van haar kerntaken. Goede dienstverlening, kwaliteit in het onderwijs,

goed openbaar vervoer, een leefomgeving die schoon, heel en veilig

is. Daarbij vindt D66 dat we zoveel mogelijk zaken zo dicht mogelijk bij

de burger moeten organiseren. In gemeenten, want daar is maatwerk

en verantwoording het best mogelijk.

Onze vernieuwingsagenda sluit aan bij ons perspectief op mens en

maatschappij. D66 houdt van verschillen. Mensen zijn niet gelijk, wel

gelijkwaardig. Bij D66 is ieder mens er één. Niet één van velen maar

uniek en waardevol. D66 waardeert juist de verschillen tussen

mensen. D66 vertrouwt op de eigen kracht van mensen. In een

maatschappij die bloeit als er ruimte is voor individuele ontplooiing.

Wie zichzelf kan redden moet de ruimte krijgen om eigen keuzes te

maken. Wie tijdelijk een steuntje in de rug nodig heeft moet kunnen

rekenen op de overheid. Krachtige individuen en hun onderlinge

samenwerking zijn de bouwstenen voor solidariteit en voor samen

leven; niet de overheid.

In een Nederland met nieuw optimisme kunnen we ons ook losmaken

van het splijtende integratiedebat. D66 deelt u niet in. Wij denken niet

in gezinnen, geslachten, generaties of geloven. U bent uzelf met eigen

talenten en eigen verantwoordelijkheden. Daarom verzet D66 zich

tegen een overheid of politiek die mensen vooral als onderdeel van

een groep benadert, als familielid, als werknemer of als aanhanger van

een bepaald geloof. U bent uniek en geen gemiddelde of stereotype.

Daarom willen wij ook weg van het traditionele integratiebeleid. Vooral

werken aan emancipatie. Onderwijs en arbeidsmarkt zijn daarvoor de

sleutels. Natuurlijk met oog voor terechte ergernissen over overlast,

onveiligheid en geweld. Die mogen niet worden geaccepteerd als

cultuurverschil maar worden aangepakt door politie en justitie, zonder

onderscheid. Etniciteit en achtergrond zijn geen excuus, en ook geen

verwijt. Iedereen verdient gelijke kansen en gelijkheid voor de wet. En

daarbij heeft de overheid wél een rol.

De vernieuwingsagenda van D66 zal niet zonder slag of stoot

gerealiseerd worden. Dat doen we samen met u. Voor, tijdens en na

de verkiezingen. D66 vertrouwt op de kracht van het lokaal bestuur.

Voor heel veel zaken is lokaal maatwerk beter dan regels uit Den

Haag. Sterk lokaal bestuur vraagt ook om vernieuwing. Krachtige

gemeenten, met heldere verantwoordelijkheden en bijpassende

middelen, meer inspraak en verantwoording, meer gekozen

bestuurders. En kleinschalige voorzieningen, met de menselijke maat.

U vindt verderop in dit verkiezingsprogramma meer over onze plannen

in uw gemeente. Ik wilde deze kans gebruiken om die lokale plannen

in een bredere context te plaatsen. Ook dit programma vormt een

belangrijke bouwsteen in onze vernieuwingsagenda. Ik vraag u de

plaatselijke D66 kandidaten dan ook te steunen en op 3 maart 2010

D66 te stemmen.